Topkapı Sarayı Müzesi

Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü

0212)5120480

Topkapı Sarayı, Fatih Sultan Mehmed`in İstanbul`u fethetmesinden bir süre sonra, 1460-1478 yılları arasında, Bizans akropolü üzerindeki 700.000 metrekarelik saha üzerinde kurulmuş olup, birbirinden geçilen dört avlu sistemine göre planlanmıştır. Bu plana göre, en dışta Ayasofya`ya yakın bir konumda olan Bâb-ı Hümayun `dan (saltanat kapısı) Sarayın I. yer (Alay Meydanı) denilen avlusuna girilir. Avlunun sağında bugünkü jandarmanın bulunduğu yerden aşağıya inen yokuş (Çizme Kapısı) Cebehane meydanına ve Sarayın has bahçelerine gider. Gülhane Hatt-ı Hümayun`u burada okunmuştur. Çizme Kapısı geçilince sağda bulunan bugünkü Kimyahane, Sarayın eski fırınıydı. Bunun tam karşısında Aya İrini Kilisesi ile sur arasında sarayın odun ambarı, hasırcılar ocağı ve darphane bulunuyordu. Bugünkü Arkeoloji Müzesi`nin bulunduğu yerde ise, Saray`ın bir parçası olan ve Fatih Sultan Mehmed tarafından yaptırılan Çinili Köşk yer almaktadır. Sarayın surlarla çevrili alanında çeşitli bahçeler, farklı dönemlere ait köşkler bulunuyordu. Bugün, bunlardan surlar üzerindeki Alay Köşkü ve sahildeki Sepetçiler Köşkü ile İncili Köşk`ün sadece kaidesi günümüze ulaşmıştır.
Sarayın II. avlusuna Bab`üs-Selam (Orta Kapı) ile girilir. Müzenin giriş kapısıdır. Avlunun etrafı revaklarla çevrili olup, sarayın devlet işlerinin görüldüğü yer olan Kubbealtı (Divan) ve Adalet Kulesi burada yer alır. Divan Meydanı da denilen bu avlunun sağ tarafında Sarayın mutfakları vardır. Bab`üs-Selam`dan girişte sola uzanan yol, sarayın Has Ahırları`na (Istabl-ı Amire) gider. Burada ayrıca Beşir Ağa Camii yer alır. Avluya geri dönüldüğünde, solda Kubbealtı (Divan-ı Hümayun) gerisinde Harem dairelerinin girişi, Zülüflü Baltacılar Ocağı bulunur. Kubbealtının yanında Sarayın dış hazine binası (Divan-ı Hümayun Hazinesi) yer alır.
Bu avludan Akağalar kapısıyla (Bab`üs-Saade) Enderun da denilen, III. avluya, girilir. Akağalar kapısından girişte, karşıda Arz Odası bulunmaktadır. Arkasında, avlunun ortasında müstakil bina, Sultan III. Ahmed`in yaptırttığı ve Enderun ağalarına vakfettiği kütüphanedir. Avlunun sağ tarafında Seferli Koğuşu ve Hazine binası yer alır.
Üçüncü avlu, Müze Müdürlüğü yönündeki iki açıklıktan IV. yere açılır. Bu avlu, diğerlerinin aksine teraslar halinde düzenlenmiştir. Setin en yüksek terasında Sünnet Odası ile Bağdat ve Revan Köşkleri yer alır. İkinci setteki Lâle Bahçesinde Hekimbaşı Odası, Sofa Köşkü (Mustafa Paşa Köşkü) ve Sofa Camisi yer alır. Bu camiinin yanındaki denize nazır Mecidiye Köşkü, Sultan Abdülmecid tarafından yaptırılmış Saray`ın son köşküdür.
Topkapı Sarayı`nın en önemli bölümlerinden birisi II. ve III. Avlulara girişi olan Harem dairesidir. Harem, 16, 17 ve 18. yüzyıllardan çeşitli köşkler, odalar, koğuşlar hamamlar ve hizmet binalarını içeren yapılar topluluğundan oluşur. Topkapı Sarayı, 3 Nisan 1924 yılında Atatürk`ün emriyle MÜZE haline getirilerek halkın ziyaretine açılmak üzere İstanbul Asar-ı Atika Müzeleri Müdürlüğüne bağlanmış ve 1924 yılında bazı küçük onarımlar yapılarak bir bölümü halkın ziyaretine açılmıştır.